Thứ ba 11/12/2018

Bệnh Sởi và #28 bài thuốc chữa bệnh bằng dược liệu

Viết bởi: Hoang Nhung Bệnh Hô Hấp

Bệnh sởi là bệnh ai cũng bị 1 lần trong đời, khi nhỏ bị thì lớn lên sẽ không mắc phải nữa. Bệnh có những biểu hiện giống sốt phát ban hoặc cảm nên chúng ta thường nhầm lẫn rồi chủ quan, dẫn đến những biến chứng nguy hiểm. Bài viết sau đây, benhdangian.com sẽ giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về bệnh và một số bài thuốc áp dụng để chữa bệnh.

Bệnh sởi là gì?

Là một bệnh lý truyền nhiễm đường hô hấp cấp tính, dễ lây lan, thường gặp ở trẻ em. Trong đông y, bệnh được gọi là ma chẩn, phát theo mùa, chủ yếu là vào mùa đông, xuân và dễ phát thành dịch.

bệnh sởi

Nguyên nhân

  • Do virus siêu vi sởi thuộc nhóm RNA Paramyxovirus gây nên, do nằm ở mũi và họng của người bệnh nên dễ lây lan từ người này sang người khác.
  • Khi người bệnh nói chuyện, hắt hơi, ho thì virus sẽ theo ra ngoài không khí, vô tình người đối diện hít vào dẫn đến bị bệnh. Hoặc khi đụng vào đồ đạc của người bệnh dùng bị vương nước bọt, rồi vô tình chạm phải và không rửa mà chạm lên mũi, miệng thì bệnh cũng có thể bi lây.
  • Bệnh phổ biến ở trẻ em từ 1-4 tuổi vì hệ miễn dịch của các bé còn chưa hoàn chỉnh, còn trẻ dưới 6 tháng có hệ miễn dịch từ sữa mẹ nên ít khi bị bệnh. Thông thường, mỗi người chỉ bị sởi 1 lần, vì vậy người lớn đã bị lúc nhỏ lớn lên sẽ không mắc phải nữa.
  • Đến 90% những người chưa được tiêm phòng vacxin bệnh sởi thì sẽ bị bệnh khi tiếp xúc với người bệnh, nhất là những người có sức đề kháng yếu, hệ miễn dịch bị tổn thương.
  • Phân loại và triệu chứng

Dựa theo biểu hiện, bệnh được chia thành 3 giai đoạn:

1. Giai đoạn khới phát (giai đoạn ủ bệnh)

Thường kéo dài 1 đến 2 tuần, gần như không có biểu hiện gì cho dù đã bị nhiễm virus sởi.

2. Giai đoạn sởi mọc

Thương kéo dài 5 ngày đến 2 tuần, bắt đầu có những biểu hiện mệt mỏi, sốt, chán ăn, đau đầu, nước mắt và nước mũi sẽ bắt đầu tiết ra nhiều hơn, mắt đỏ,…

3. Giai đoạn phát bệnh

Người bệnh có hiện tượng sốt cao kéo dài, có thể sốt lên 39 độ, xuất hiện nhiều nốt ban mọc từ đầu, tóc, vùng tai, dùng tay sờ sẽ thấy da cồm cộm chứ không nổi mẩn như bình thường.

Những nốt ban này không có mủ, không đau cũng không ngứa. Khi hiện tượng phát ban kết thúc kèm theo sốt cũng giảm hơn. Khi hết ban, cơ thể mệt mỏi, trên bề mặt da để lại những vết thâm mờ.

Triệu chứng chung

  • Ban đầu sốt nhẹ, dần đến sốt cao.
  • Ho khan không có đờm.
  • Đau đầu, chảy nước mũi, mắt đỏ.
  • Đau rát cổ họng, có thể nổi hạch.
  • Không chịu được ánh sáng và sức nóng.
  • Bắt đầu xuất hiện những nốt nhỏ xíu màu hồng nhạt, dần dần nổi thành mảng từ trên đầu xuống dưới bàn chân. Những đốm đỏ này khiến người bệnh khó chịu, nóng ran.
  • Sau 7-10 ngày, những nốt này lặn dần, vết nào nổi trước sẽ lặn trước và không để lại sẹo trên cơ thể.

triệu chứng của bệnh sởi

Tác hại

  • Nếu không được phát hiện kịp thời và điều trị đúng cách, bệnh sởi sẽ gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm như:
  • Viêm thanh quản: Trong giai đoạn đầu, sẽ gây nên những cơn khó thở do co thắt thanh quản. Sang giai đoạn sau khi mọc ban, sốt cao, ho liên tục, khan tiếng, khó thở.
  • Viêm phế quản, phổi do bội nhiễm (do tụ cầu, liên cầu, phế cầu,…): biểu hiện sốt cao khó thở, khám phổi có ran phế quản và phế quản phế viêm.
  • Bệnh khởi phát đột ngột, sốt cao dẫn đến co giật, hôn mê,… Viêm màng não là biến chứng nguy hiểm nhất của bệnh, do virus sởi và viêm màng não mủ sau viêm tai do bội nhiễm.
  • Viêm niêm mạc miệng lúc đầu do virus sởi, muộn là do bội nhiễm sau khi mọc ban.
  • Viêm ruột do bội nhiễm các loại vi khuẩn như shigela, e.coli,.. Tiêu chảy cũng là biến chứng thường gặp, đặc biệt là trẻ em suy dinh dưỡng và thiếu vitamin A.
  • Dễ mắc thêm các bệnh khác như lao, bạch hầu, ho gà,…do hệ miễn dịch bị suy giảm.
  • Bội nhiễm vi khuẩn còn gây nên viêm tai giữa, nếu không phát hiện kịp thời còn gây thủng màng nhỉ gây ảnh hưởng đến thính lực.

Một số bài thuốc chữa bệnh sởi

1. Giai đoạn khởi phát

Bài thuốc 1: Lấy 10g thăng ma, 10g cát căn, 10g hoàng cầm, 6g kinh giới, 6g bạch chỉ, 6g cam thảo đất, 6g mạch môn, 4g sài hồ, 1 nắm bạc hà điệp và 3 lát gừng tươi, sắc lấy nước uống.

Bài thuốc 2: Dùng 3g bạc hà, 3g hoa cúc, 3g kinh giới, 3g tiền hồ, 6g ngưu bàng tử, 9g kim ngân hoa, 2g thuyền thoái, 5g tang diệp, 9g lô căn, 6g liên kiều, đun lấy nước uống.

Bài thuốc 3: Lấy 12g cát căn, 6g xích thược, 4g thăng ma, 2g cam thảo, sắc lấy nước uống, mỗi ngày 1 thang.

chữa bệnh sởi bằng hạt mùi

Bài thuốc 4: Cho 16g rau diếp cá, 16g rau dệu và 12g cam thảo đất, đun lấy nước uống mỗi ngày 1 thang, chia 3 lần uống trong ngày.

Bài thuốc 5: Lấy 16g huyền sâm, 16g liên kiều, 10g ngưu bàng tử, 10g tử thảo, 10g hoàng đằng, 10g mẫu đơn bì, 10g kim ngân hoa, 8g cam thảo, sắc lấy nước uống trong ngày, mỗi ngày 1 thang.

Bài thuốc 6: Dùng 12g ngưu bàng, 8g cát căn, 8g bạc hà, 8g kinh giới, 8g kim ngân hoa, đổ nước ngập, sắc lấy nước vừa uống vừa xông.

Bài thuốc 7: Lấy 12g phù bình (bèo cái), 12g đậu si, 8g ngưu bàng tử, 8g liên kiều, 8g cát căn, 8g thăng ma và 4g thuyền thoái (xác ve sầu). Nếu trẻ sốt cao thì thêm 12g kim ngân hoa và 12g hoàng cầm. Sắc lấy nước uống mỗi ngày 1 thang.

Bài thuốc 8: Dùng 5g tang diệp, 5g đạm đậu xị, 2g bạc hà, 6g lô căn, 3g cúc hoa, 2g thuyền thoái, 2g sơn chi, 5g liên kiều, 2g cam thảo, sắc lấy nước uống.

Bài thuốc 9: Dùng hạt mùi, tán nhỏ, trộn với 2/3 chén rượu trắng, phun vào chăn hoặc quần áo, cho trẻ chùm chăn hoặc mặc quần áo đó, sau 1-2 h sởi sẽ mọc.

2. Giai đoạn sởi mọc

Bài thuốc 1: Lấy 30g hạt lá tía tô, 20g kinh giới, 20g mạch môn, 25g sắn dây, 5g cam thảo, tất cả sấy khô, tán bột mịn đóng thành gói 3g. Mỗi lần dùng đem hãm với nước sôi để uống. Lưu ý: trường hợp khi bị tiêu chảy thì không nên uống.

Bài thuốc 2: Lấy 5 cây bèo cái bỏ rễ, 1 củ sắn dây gọt vỏ, thái mỏng và 10 ngọn kinh giới, cho tất cả đun sôi kỹ cùng 3 bát nước, uống khi còn ấm.

Bài thuốc 3: Lấy 5-6 lá cây hoa nhài đun sôi cùng với 1 chén nước, uống khi còn ấm.

chữa bệnh sởi bằng lá hoa nhài

Bài thuốc 4: Dùng 9g bách hợp dại, 6 quả hồng táo, đun kỹ với nước , để ấm rồi quậy thêm mật ong và uống.

Bài thuốc 5: Lấy quả khế thái lát phơi khô, rau dệu, lá nọc sởi, canh châu mỗi vị 20g, sao vàng, hạ thổ. Sắc lấy nước uống mỗi ngày 1 thang.

Bài thuốc 6: Lấy 30g kim ngân hoa tươi và 30g cỏ ban tươi, rửa sạch, giã nát, vắt lấy nước cốt uống. Hoặc có thể dùng khô sắc nước uống.

Bài thuốc 7: Dùng 12g cát căn, 8g tô diệp, 8g xuyên khung, 6g xích thược, 6g ngưu bàng, 4g thăng ma, 2g cam thảo, đun lấy nước uống. Mỗi ngày 1 thang.

Bài thuốc 8: Lấy 20g lá tre, 16g kim ngân hoa, 16g sài đất, 12g mạch môn, 12g sắn dây, 12g sa sâm, 12g cam thảo đất, sắc lấy nước uống, mỗi ngày 1 thang.

Bài thuốc 9: Dùng 12g huyền sâm, 12g gạo tẻ, 4g tri mẫu, 4g sừng con trâu, 4g cam thảo, đun lấy nước uống, mỗi ngày 1 thang. Bài thuốc áp dụng khi người bệnh sốt cao li bì, mê sảng, có dấu hiệu nhiếm độc thần kinh).

Bài thuốc 10: Dùng 8g sơn tra, 6g đăng tâm, 4g bình lang sao, 4g chỉ xác sao, 3g ngưu bàng tử, 3g liên kiều, 2g đương quy, 2g thanh bì, 2g cam thảo, 2g hoàn liên sao, 2g hoàng cầm sao, 2g hậu phác sao, tất cả đem sắc lấy nước uống. Dùng cho người bệnh bị tiêu chảy.

Bài thuốc 11: Lấy 20g thạch cao, 6g hạnh nhân, 4g ma hoàng và 2g cam thảo, sắc uống mỗi ngày 1 thang. Áp dụng cho bệnh nhân có biến chứng viêm phổi.

3. Giai đoạn sởi bay

Bài thuốc 1: Lấy 12g địa cốt bì, 12g hoàng cầm, 8g tang bạch bì (vỏ rễ cây dâu), 8g mạch môn, 8g sa sâm, 8g lô căn, sắc lấy nước uống mỗi ngày 1 thang.

Bài thuốc 2: Dùng 12g sa sâm, 8g cam thảo dây, 6g mạch môn, 12g lá đậu xanh non, 6g củ mài sao vàng, 6g củ sả và 12g đậu đỏ sao vàng, đun sôi kỹ, uống mỗi ngày 1 thang. Uống liên tục 5-7 ngày cho đến khi cơ thể phục hồi thì dừng lại.

Bài thuốc 3: Lấy 20g rau má, 16g lá mơ, 16g rau sam, 12g cỏ nhọ nồi, 12g củ phượng vĩ, 8g cam thảo dây, 12g vỏ núc nác, sắc với 400ml nước cho đến khi còn 150ml, chia 2-3 lần uống trong ngày. Áp dụng cho những người bị kiết lỵ hay mệt mỏi sau khi sởi bay.

Bài thuốc 4: Dùng 8g hoàng cầm, 12g liên kiều, 12g ngưu bàng tử, 12g kim ngân hoa, 16g tiên lô căn, 8g thục đại hoàng, 8g bạc hà, đun kỹ lấy nước uống mỗi ngày 1 thang. Dùng cho người bệnh bị kiết lỵ, khô da và nứt nẻ môi.

chữa bệnh sởi bằng kim ngân hoa

Bài thuốc 5: Lấy 12g sa sâm, 8g ngân sài hồ, 8g huyền sâm, 6g đảng sâm, 6g mạch môn, 4g cam thảo, 2g long đởm thảo và 2g đăng tâm, sắc lấy nước uống mỗi ngày 1 thang.

Bài thuốc 6: Lấy 120g sa sâm, 120g dậu đỏ, 120g hạt sen, 120g lá dâu non, 80g mạch môn, 80g cam thảo, 80g hoàng tinh và 60g hoài sơn, tán bột mịn, vê thành viên. Mỗi ngày uống 300g chia 3 lần.

Bài thuốc 7: Lấy 20g vỏ rễ dâu tẩm mật sao vàng, 12g mạch môn, 12g bách hộ, 8g cam thảo dây, 8g lá táo, 6g lá chanh, sắc với 400ml nước, cho đến khi còn 150ml chia ra 2-3 lần uống. Dùng cho người bệnh bị ho kéo dài sau khi sởi bay.

Bài thuốc 8: Dùng 12g phòng phong, 12g ngưu bàng, 12g thông bạch, 12g kinh giới, 8g thăng ma, 8g tiền hồ, 4g bạc hà, 8g cát căn, 4g khương hoạt, 12g đạm đậu xị, 12g thông bạch, đun lấy nước uống mỗi ngày 1 thang. Áp dụng khi người bệnh khát nước, sốt, lưỡi đỏ, chân tay lạnh nhưng không ra mô hôi.

Lưu ý

Khi bé bị sởi, người nhà nên:

  • Tránh cho bé ra gió, cho trẻ ở phòng thoáng, sáng và cách ly bé.
  • Không cho trẻ ăn các loại thức ăn chứa protein gây dị ứng như thủy sản, cá chép, tôm, các loại thịt dê, thịt gà, các loại rau có tính kích thích như rau thơm, ớt, gia vị cay,..
  • Thường xuyên rửa mặt, lau miệng cho bé, đảm bảo quần áo, chăn ga sạch sẽ. Lau người bằng khăn mềm, sạch.
  • Trong giai đoạn sởi phát nên ăn thức ăn lỏng, dễ tiêu hóa và uống nhiều nước hoa quả, bổ sung nhiều rau xanh, cà rốt, trái cây để cung cấp năng lượng, giúp trẻ nhanh hồi phục.
  • Cho trẻ uống nhiều nước do khi phát sởi bị mất khá nhiều nước, không uống nước có ga.
  • Dùng nước chuyên nhỏ mũi và mắt cho trẻ ngày 3-4 lần.
  • Không dùng kháng sinh tùy tiện, nên đưa bé đến bệnh viện khi trẻ có những biến chứng như sốt cao liên tục,..
  • Nên đưa bé đi tiêm vắc xin phòng bệnh sởi sớm nhất, thường tiêm mũi đầu khi bé được 12-15 tháng và mũi thứ hai là khi 4-6 tuổi.

Tin liên quan

Bình luận